Accueil > Littérature > Robert, Jean-Louis

Robert, Jean-Louis

Dernier ajout : 21 juillet 2009.

Robert, Jean-Louis

Robert, Jean-Louis

(1957-...)

dimanche 22 février 2009, par Stéphane Hoarau

Toutes les versions de cet article : [Kréol réyoné] [français]

Jean-Louis Robert lé in romansèr é in fonnkèr, ousinonsa, lu lé in romansèr may-mayé èk in fonnkozèr. Tout son politik lékritir lé mélanzé èk son manièr war la vi, èk son manièr war la kultir èk lo langaz. Lu la invant in manièr ékri ke lu apèl sa lo « mélangue ». Lo « mélangue » lé in manièr fé abit dan in mèm mouvman tout kalité lang lu parl dan son vi toulézour : lo fransé sonm lo kréol, é kan ou koné anndan lo kréol na la tras dot lang ankor, ou konpran ke dan son « mélangue » ou pé artrouv dot kalité rasin…

Jean-Louis Robert lé profésèr fransé La Réunion, é lé sanbletil in moyin pou lu pou partaz son kozé èk zoumine La Réunion. Kan ou lir son bann produksion lartistik ou war ke na inn par la pédagogi : lu di dan son bann liv kosa i lé nout fason abord la lang, kosa i lé nout fason viv dan nout mélanz rasin par nout mélanz langaz. Dayèr, lu la kolabor a dé-trwa revu parèy Akoz Espace, ou ankor a bann katalog lékspozision zartist réioné. Dèrnièrman, lu osi kolabor in revu anlin i apèl Mondes Francophones é su lakèl lu la lès in kozé (in nouvèl).

Lu ékri dopi lé zané 1990, é lé surtou dan lé zané 2000 son lékritir la trouv in gro léspansion. Apré in rekèy kont péi (Larzor et autres contes créoles, 1999), lu la publi in takon rekèy fonnkèr. Parézamp : Au nom de l’impur (2000), Mettre bas la capitale la poésie j’ouïs (2004) ou ankor, dan la koléksion CD zédision K’A Poésique en mélangue (2007), ke lé in léktur son bann fonnkèr. Son dèrnié rekèy, Tramayaz (2007, limazé par André Robèr), i dévlop son polotik lo « mélangue ». Anndan, lu di kosa i lé son lidantité zordi « dann kroizé la lang » (p. 153), dann kroizé semin ou lu sar pa tousèl :

ne me regardez pas quand je parle
je n’aime pas qu’on me regarde quand je parle
si l’on me regarde quand je parle
j’entends le langage de vos yeux
mi antann tangaz zot zyé
j’entends vos clins d’œil ils plongent mon langaz dans le deuil
éloignent du réel mon dire
le forcent à dire
ce que je ne veux pas dire
en langue d’écrire
ce que je veux simplement dire
dann langaz mon kèr
ne me regardez pas quand je parle
ou faites taire vos yeux
(Tramayaz, « langaz kéréèl », p. 136)


Anndan Tramayaz, i artrouv son bann zéspwar, son bann doulèr, mé i artrouv osi lamour, lanvi mèt do sik èk do sèl si la bous lot la pou rankouté si chemin la vi… Lot lé dayèr o kèr Creuse, ta tombe (2006), in sort romansaz mayé fonnkozaz, konm dan tout lèv Robert. Se liv la i arvien si in parantèz doulouré, si sat in moun la désoté la mèr pou fé in lalé-retour ant lo kontinan, la ou lu lété déporté, é lil, la ou lu vé arnir. Lo liv lé dékoupé an ti rési, konm ki diré an fonnkèr prozé. Lo « mélangue », touzour lo « mélangue »… sa i vé dir Jean-Louis Robert, parèy son lékritur, i vé pa rèss prizoné dan in sèl katégori : lu sé tout katégori kozé, lu sé tout katégori kultir i viv dan in kor rouvèr pou partazé… Konm lu di : « ansanm lav volkan / ma la fabrik / in bèr lamour / mi mord tété / lo tan » (Tramayaz, p. 187). Ek lo kor, sé lo lang i tramaye an lamour.

Liv Jean-Louis Robert :

- Larzor et autres contes créoles, Paris, L’Harmattan, 1999.
- Au nom de l’impur, France, Grand Océan, 2000.
- Dédalage, France, Orphie – Département de La Réunion, 2003.
- A l’angle malang, France, Grand Océan, 2004.
- Mettre bas la capitale la poésie j’ouïs, France, Orphie, 2004.
- Lo gou zoliv vèr, France, Udir, 2005.
- Le Petit erre, France, Orphie, 2005.
- Creuse, ta tombe, France, K’A, 2006.
- Poésique en mélangue, France, K’A, 2007.
- Tramayaz, France, K’A, 2007.

Ayèr su lo nèt :

- EIFFEL, « Les maux d’ici sont aussi les mots d’ici », in Témoignages, 31 mars 2004.
- HOARAU Stéphane, « Lecture croisée de poèmes de Kirby Jambon et de Jean-Louis Robert : de la Louisiane à la Réunion, un même questionement identitaire ? », in Mondes Francophones, 2007.
- ROBERT Jean-Louis, « Photo d’amour », in Mondes Francophones, 2007.
- ROBERT Jean-Louis, « Auto dofé », in Mondes Francophones, 2007.

- Photo des archives des éditions K’A, D.R.

Maloya.org - Copyright © 2006-2012. Tous droits réservés.

Visiteurs connectés : 8