Robinet de la Serve, l’énergumène créole

Louvraž-la lé le prëmié biografi sï in moun gabié i kont dann listoir La Rényon : Nicole Robinet de la Serve (1791-1842). Son papa lété shèf le trèt négrièr é an 1810 Nicole Robinet de la Serve i sava Paris pou son zétïd filozofi é droi. Tèrla lï fé konésans èk son dalon Sully Brunet. Fran-mason, Nicole Robinet de la Serve lé ésèyis, žournalis ansanm lavoka é son toush i fé konèt alï anparmi bann zintélèktïèl le parti libéral. Lï lé arété é anbarké la Conciergerie aporté son langažman dan le konspirasion louèst, mé lé akité akoz napoin asé prëv. Alor lï artourn Bourbon an 1824 ousa lï lé žèstionèr labitasion mé sïrtou lï anbèk alï dan in batay kontt lèsklavaž. Lï lé le fondatër in sosiété sëkrèt é lï pïbliy nouvèlté klandèstin. Kan tout kalité domoun i koné bien son langažman, alor lï mèt ansanm le konsèy kolonial. Mé dëpi 1834 son santé lé fay, lï pèrd son bann dèrnié labitasion, lï larg son kor é lï dõne son démision le konsèy kolonial an 1836. Astër lï lé sëlman in lasésër an sharz bann krim le trèt négrièr. Lï sava Salazi ousa lï arèt pou toužour.
Dann biografi-la nana in takon dokïman rëshèrsh bann zarshiv. Nana lanèks žéografik, kronoložik é žénéaložik ansanm in gadianm bibliografi. Le lèktïr louvraž-la lé fasil é vréman doss.