Ala koman Françoise Vergès i komans son préfas : « Ecrire le mot “nègre” : difficile exercice. Ne pas sombrer dans la leçon de morale, ne pas simplement reprendre les paroles de dénigrement et de mépris… ». Lé vré, lé difisil ékri lo mo « nègre » : le mo lé konoté, é la manièr listwar la saroy ali i inpoz anou, zordi, fé tatansion kan ni tonm si li. Dan son liv Françoise Vergès i vé pa di kossa i lé in « nègre », èl i vé pa non pli artonm anndan lo pièz la sitasion pou arprann sak domoun la déza di, mé èl i vé réstiti in mo anndan son kontèks pou fé réfléchi a nou, zordi, si lanzé son sans i kasèt.
Lo liv i arpran trwa lartik lavé parudan lo diksionèr Pierre Larousse an 1874 (NEGRE, NEGRIER) é an 1876 (TRAITE DE NEGRE). Avan plonz lo léktèr anndan lo lartik, Françoise Vergès i rapèl koman lo mo la sarz ali son sans ziska kré in frontièr ant dé lunivèr : inn Blan, sat lo mèt, é inn Nwar, sat lo dominé. El i rapèl ke « les maîtres du sens sont aussi les maîtres de la société ». Sak i fo konprann, sé ke lo moun la gingn inpoz in mo, par son fors, sé in moun ki gingn pran posésion si lot. Lo lanzé pou lo mo « nègre », lé pa ke dan son rapor rasis, mé lé osi dan la manièr li mont koman in barièr i pé èt kréé pou fé in distinksion ant lé zom… li mont koman zis in mo, arien kin mo, i pé èd in pèp zistifi son bann zakt. Si i lès pasé sou silans lo listwar la konstriksion in mo, i lès pasé sou silans lo listwar minm i sa èk lo bann mo.


Version imprimable
envoyer par mail
Réagir à cet article
Suivre les commentaires :
| 