Une décolonisation française. L’île de La Réunion, 1942-1946

>>> Pour une traduction en français, voir en bas de page.

Yvan Combeau lé in listorien i travay lunivèrsité La Réunion su listwar La Réunion é pli zénéralman si listwar la politik la France pandan lo XIXe èk lo XXe sièk. Dan son liv Une décolonisation française. L’île de La Réunion, 1942-1946, konm lo soutit i di, li propoz in réfléksion si lo Départmantalizasion La Réunion lo 19 mars 1946. Li armont dopi lo tan la gèr, lo tan la lit la rézistans kont lo rézim Vichy (1942), pou ésplik answit kosa la été lo prosésus départmantalizasion. Li arkomans par ésplik kisa la joué kèl rol si lil anndan lo tan la gèr, pou answit, an sis chapit, rotras in moman listwar la été kapital pou lil. Li arplas osi listwar lo lil anndan son kontèks nasional é intèrnasional.

Dan in mouvman kronologik, li présiz lo bann dat la konté, lo bann zom la joué in rol inportan, etc. Sa lé in liv listwar, bien sir, mé sa lé osi in liv i arpèrmèt dékouv é konprann in moman nout listwar. Lo Départmantalizasion 19 mars 1946 la pa ariv tousèl, é la pa fé san kri ni koud kongn. Si ni vé konprann nout sosiété zordi, i fo ni komans par konprann koman li la ariv tèrla. Ala lo progé lo liv : di koman, akoz, é sanm ki, la sosiété La Rénion la fé son mouvman dan listwar, la pass son statu koloni a départman la France anndan loséan Indien.